Dosya-Derleme
KORKU  TOPLUMUNDA  ŞİDDETİ  “İZLEMEK”:  PSİKO-ANTROPOLOJİK  BİR  TAHLİL

Watching  Violence  in  Fear  Society:  A  Psycho-Anthropological  Analysis

Cilt 32, Sayı 2, Mart-Nisan, 2017, Sayfa 95-107
Yazar
    Hülya  DOĞAN
       Dr.,  Antropolog
 
Bu dosya indirilemez.
 

Özet   Summary
Gün  be  gün  büyüyen  şiddet  sarmalının  çeşitli  görünümleriyle  yaşamaya  ç(alıştığımız)  bir  çağda  var  olmak,  tek  tek  bakıldığında  hiçbirimizin
yüklenemeyeceği  sorumlulukların  sonucu  gibi  görünmektedir.  Binlerce  yıllık  insanlık  tarihinin  hemen  her  döneminde  şiddetin  derin  izlerini
bulmak  mümkündür.  Öyle  ki,  şiddet  üzerine  yazılmış  onlarca  kitapta,  şiddetsiz  bir  dünyanın  ihtimali  dahi  yer  almaz.  Üstüne  üstlük  biyolojik
belirlenimci  kimi  görüşler,  ezeli  ve  ebedi  bir  olgu  olarak  şiddeti  olağanlaştırır.  Ancak  dünyanın  pek  çok  yerinde  olduğu  gibi  ülkemizde  de
çocuklar,  kadınlar,  trans  kimlikler,  mülteciler,  çeşitli  mezhep  ve  etnisite  mensupları  yoğun  biçimde  şiddete  maruz  kalırken,  geri  kalan  önemli  bir
kesimin  “izleyici”  konumlarına/koltuklarına  çekilmesi,  şiddetin  problemli  bir  başka  boyutudur.  Sorun  ne  kadar  tarihi  olursa  olsun,  günümüzde
gözlemlenebilir  dinamiklerinden  yola  çıkarak  problemi  anlaşılır  hâle  getirmek,  bundan  sonrası  için  yol  haritası  çizmekte  ve  belki  de  başka  türlü
olanı  tahayyül  etmede  yardımcı  olabilir.  Zaman  ve  mekân  sınırlamalarıyla  birlikte  böyle  bir  çalışmanın  “şiddetin  izleyicisi  olma”  konusunda
söylenmesi  gereken  her  şeyi  içermek  gibi  bir  iddiası  yoktur.  Ancak  antropolojinin  iletişim,  tarih  ve  psikolojiyle  kesiştiği  alanlardan  ipuçları  alarak
problemin  toplumsal  belleği  manipüle  eden  medya  merkezli  “görsel  kültür”de  gizli  kaynaklarını  anlaşılır  hâle  getirmeyi  amaçlamaktadır.
Özellikle  son  yılda  Kürtler  ve  solculara  uygulanan  şiddetin  izlenir  hâle  gelmesi  bu  kültür  içinde  ve  bir  korku  atmosferinde  gerçekleşmektedir.
Özneyi  izleyici  konumuna  iten  korku  toplumunda  şiddetin  aleniliği  bulanıklaştırılarak  ve  muhatapları  yeniden  kimliklendirilerek  şiddet
“izlenebilir”  hâle  getirilmektedir.  Özellikle  meşru  şiddet  tekelini  elinde  bulunduran  devlet,  bu  gücün  sorumluluğunu  anonimleştiren  bir  aktör
olarak  görsel  kültürde  yerini  almaktadır.  Bu  bağlamda  izlemek,  hatta  görmek  de;  kültürel,  ideolojik  ve  sonuç  itibariyle  politik  bir  algı  olarak
ele  alınmalıdır.
Geliş    Tarihi      :  23.01.2017
Kabul  Tarihi    :  21.03.2017
  As  single  individuals  who  try  (and  who  get  used)  to  live  in  a  century,  which  is  full  of  diff  erent  aspects  of  violence,  no  one  may  look  responsible.
It  looks  like  a  fact  which  has  been  there  nearly  in  all  parts  of  human  history.  Dozens  of  books  on  violence  don’t  even  envisage  a  world  which  is
purified  from  violence.  Some  of  biological  determinist  views  present  and  naturalize  violence  as  an  eternal  fact.  While  a  lot  of  people  like  women,
children,  transgender  identities,  and  immigrants,  members  of  diff  erent  ethnicities  or  sects  in  Turkey  as  well  as  around  the  world  are  suff  ering
from  violence,  majority  of  the  rest  prefer  to  watch  it.  Being  a  viewer  while  a  lot  of  people  are  facing  diff  erent  types  of  violence  (from  psychical  to
economical)  is  another  part  of  violence  problem.  Regardless  how  historical  the  problem  is,  it  is  important  to  make  it  understandable  by  looking
at  the  aspects  of  it  today  in  order  to  draw  a  road-map  to  enable  another  way  of  thinking.  This  article  doesn’t  claim  that  it  says  everything  on
“watching  violence”  because  of  its  own  spatial  and  temporal  boundaries  but  it  aims  to  discover  the  sources  of  the  problem  in  culture,  especially  in
visual  culture,  by  working  in  the  area  where  anthropology,  history  and  psychology  intersects.  Accordingly,  the  fear  society  in  which  we  live  pushes
the  subject  to  the  position  of  viewer  by  insulting  the  role  of  individual  and  fear  is  becoming  an  important  tool  for  power.  Visual  culture  also  helps
making  violence  watchable  by  blurring  the  clarity  of  violence  and  by  re-identifying  victims  in  a  hostile  manner.  On  the  other  hand,  the  state  which
has  the  monopoly  of  violence  takes  its  place  in  visual  culture  as  an  actor  which  anonymizes  the  responsibility  of  this  power.  Within  this  context
watching  and  even  seeing  should  be  approached  as  a  perception  which  is  cultural,  ideological  and  consequently  political.
  Received  :  23.01.2017
  Accepted  :  21.03.2017


Anahtar  Sözcükler  /  Keywords
TR: korku  toplumu,  şiddet,  görsel  kültür
EN: fear  society,  violence,  visual  culture