Dosya-Derleme
MESLEKİ  ÖZERKLİĞE  VE  HEKİM  BAĞIMSIZLIĞINA  YÖNELİK  TEHDİTLER:  DÜNYA  ÖRNEKLERİ
Threats  To  Professional  Autonomy  And  Physician’s  Independence:  World  Experiences

Cilt 34, Sayı 2, Mart-Nisan, 2019, Sayfa 83-92
Yazar
    Hafize  ÖZTÜRK  TÜRKMEN
       Yrd.  Doç.  Dr.,  Tıp  Tarihi  ve  Etik  (ORCID  No:  0000-0002-6672-2597)
 
Bu dosya indirilemez.
 

Özet   Summary
Hekim-hasta  ilişkisi,  güvene  dayalı  bir  ilişkidir.  Hastanın  hekime  güvenmesinin  temel  dayanağı,  hekimlik  uygulamasının  tıbbi  bilgi-beceri  ve  meslek  etik  ilkeleri  çerçevesinde  gerçekleştirileceği  yönündeki  beklentisinin  meslek  yeminiyle  güvence  altına  alınmasıdır.  Mesleki  değerlerin  korunduğu,  insan  yaşamına  ve  onuruna  saygının  esas  alındığı  bu  tür  bir  ilişki  ise,  öncelikle  mesleki  özerkliği  ve  hekim  bağımsızlığını  gerektirmektedir.  Ancak  tarihin  her  döneminde  egemen  üretim  sistemleri,  iktidar  yapıları,  siyasal  iklim,  sağlık  politikaları,  toplumsal
dinamikler  ve  geçerli  tıbbi  paradigma  gibi  nedenlerle  mesleki  özerkliğe  ve  hekim  bağımsızlığına  yönelik  çeşitli  tehditler  olagelmiştir.  Küresel
ve  bölgesel  savaşlar,  silahlı  çatışmalar,  baskıcı  rejimler  ve  yürürlükteki  sağlık  politikaları,  mesleki  özerkliğe  ve  hekim  bağımsızlığına  yönelik  müdahalelerin  yoğunlaştığı  durumlar  olarak  karşımıza  çıkmaktadır.  Söz  konusu  durumlarda  mesleki  karar  alma  süreçlerinden  uygulama  olanaklarına,  tıbbi  araştırmalardan  toplumsal  olaylarda  acil  tıbbi  yardıma  kadar  geniş  bir  yelpazede  hekim  bağımsızlığının  sınırlandırıldığı
ya  da  baskı  altına  alındığı  gözlemlenmektedir.  Mesleki  özerkliğin  korunması  ve  hekim  bağımsızlığının  güvence  altına  alınması,  başta
Dünya  Tabipler  Birliği  olmak  üzere  ulusal  ve  bölgesel  düzeyde  çalışmalarını  yürüten  hekim  birliklerinin  öncelikli  gündemleri  arasında  yer  almaktadır.  Bu  makalede,  mesleki  özerkliğe  ve  hekim  bağımsızlığına  yönelik  tehditler,  dünyanın  farklı  coğrafyalarından  seçilen  tarihsel  ve  güncel  örneklerle  birlikte  ele  alınmıştır.
Geliş  Tarihi  :  21.02.2019
Kabul  Tarihi  :  28.02.2019
  Physician-patient  relationship  depends  upon  confidence.  The  major  support  of  patient’s  confidence  to  the  physician  is  that,  physician’s  performance  according  to  medical  knowledge  skill  and  professional  ethics  is  under  the  assurance  of  the  professional  oath.  First  of  all,  professional  autonomy  and  physician’s  independence  are  required  in  order  to  establish  a  relation  that  respects  human  life  and  honor  and  professional  values.
But  threatenings  to  professional  autonomy  and  physician’s  independence  existed  in  history,  due  to  the  sovereign  production  system,  main  political  system,  political  atmosphere,  health  politics,  social  dynamics  and  valid  medical  paradigm.  Global  and  regional  wars,  armed  confl  icts,  repressive  regimes  and  health  politics  in  force  are  the  situations  that  intervention  to  professional  autonomy  and  physician’s  independence  is  intense.  It  has  been  observed  that  under  these  circumstances,  all  of  the  procedures  from  professional  decision  making  to  practical  possibilities,  from  medical
research  to  emergency  aid  in  social  events  have  either  limited  or  suppressed  the  physician’s  independence.  To  assure  the  professional  autonomy  and
physician’s  independence  is  the  first  goal  of  the  World  Medical  Association  and  national  and  regional  medical  associations.  Threats  to  professional
autonomy  and  physician’s  independence  in  diff  erent  countries  with  historical  and  recent  examples  is  discussed  in  this  article.
Received  :  21.02.2019
Accepted  :  28.02.2019


Anahtar  Sözcükler  /  Keywords
TR: mesleki  özerklik,  hekim  bağımsızlığı,  tehdit
EN: professional  autonomy,  physician’s  independence,  threatening