Dosya-Derleme
GIDA  VE  SAĞLIK  İLİŞKİSİNDE  BİRBİRİNE  BAĞLI  ÜÇ  KAVRAM:  GIDA  GÜVENLİĞİ  GIDA  GÜVENCESİ  VE  GIDA  EGEMENLİĞİ
Three  Interdependent  Concepts  in  Food-Health  Relations:  Food  Security  Food  Safety  and  Food  Sovereignty

Cilt 34, Sayı 4, Temmuz-Ağustos, 2019, Sayfa 251-256
Yazar
    Umut  KOCAGÖZ
       Doktora  Öğrencisi,  Erasmus-Rotterdam  Üniversitesi,  Uluslararası  Sosyal  Çalışmalar  Enstitüsü,  Politik  Ekoloji  programı,  Lahey,  Hollanda 
(ORCID  No:  0000-0003-3532-8957)
 
Bu dosya indirilemez.
 

Özet   Summary
Bu  çalışmada,  gıda-tarım  literatüründe  sıkça  kullanan  üç  temel  kavram  olan  gıda  güvenliği,  gıda  güvencesi  ve  gıda  egemenliği  kavramları  ele  alınmaktadır.  Bu  üç  kavramın  halk  sağlığı  perspektifi  ile  tanımı  yapılmakta,  bu  perspektife  bağlı  sınırları  çizilmektedir.  Gıda  ve  sağlık  ilişkisinde  bu  üç  kavramın  nasıl  birbiriyle  bağlantılandığı  ele  alınmakta,  ayrıca  bu  bağlantıların  üç  kavramı  nasıl  sınırlandırdığı  veya  geliştirildiği  ele  alınmaktadır.  Ayrıca,  gıda  sistemi  yaklaşımına  bağlı  olarak,  bir  meta  olarak  gıdadan  süreç  olarak  gıdaya  geçişte  bütüncül  bir  yaklaşımın  nasıl  mümkün  olduğu  bir  örnek  üzerinden  serimlenmektedir.  Gıda  güvenliği,  gıda  sürecinin  tüketim  ayağına  odaklanan,
tüketim  sürecindeki  bir  gıdanın  insan  sağlığı  açısından  hangi  koşullarda  tüketilebilir  olduğunu  tanımlayan  bir  yaklaşımdır.  Dolayısıyla,  gıda-sağlık  ilişkisinde  olmazsa  olmaz  yaklaşımlardan  ilkidir.  Ancak,  mevcut  şirket  gıda  sistemi  bu  kavramı  bir  takım  sınırlılıklar  içerisine  hapsetmektedir.  Gıda  güvencesi,  bir  toplumda  herkesin  sağlıklı  gıdaya  erişebilmesini  tanımlamaktadır.  Bu  açıdan,  gıdanın  toplumsal  bir  ilişki  olması  ve  bir  hak  olarak  tanımlanmasını  mümkün  kılması  itibariyle  gıda  güvenliği  kavramından  farklı  ve  onu  aşan  çeşitli  boyutları
vardır.  Gıda  güvencesi  kavramı,  gıdayı  toplumsal  bir  süreç  olarak  tanımlarken  bu  süreçte  hangi  aktörlerin  karar  verici  olduklarını  göz  ardı
etmektedir.  Gıda  egemenliği  kavramı,  gıda  üretim-tüketim  ilişkilerinde  yer  alan  asli  aktörlerin  bu  sürecin  belirleyeni  olmasına  odaklanan,
toplumsal  karar  alma  süreçlerine  bu  aktörleri  yerleştiren  bir  kavramdır.  Böylece,  gıda  güvencesi  kavramı,  gıda  güvenliği  ve  karar  verme  ilişkisi
ile  bütünleştirilerek  derinleştirilir.
Geliş  Tarihi:  05.04.2019
Kabul  Tarihi  :  18.05.2019
  The  aim  of  this  study  is  to  identify  the  three  most  essential  concepts  that  are  used  in  the  food-agriculture  literature,  such  as  food  safety,  food  security
and  food  sovereignty.  It  is  done  in  accordance  to  defining  these  three  concepts  in  regards  to  public  health  perspective,  and  showing  their  limits.
The  relation  of  food  and  health  with  regards  to  these  three  concepts  are  shown  and  how  these  relations  have  limited  the  use  of  these  concepts  are
discussed.  With  regards  to  the  food-system  approach,  how  is  it  possible  to  move  from  food  as  a  commodity  to  food  as  a  process  is  discussed  and  a  more  holistic  approach  is  off  ered.  Food  safety  is  a  concept  that  focuses  on  the  consumption  part  of  food  and  defines  the  safety  conditions  of  a
food  in  regard  to  humen  health.  In  this  sense,  food  safety  is  a  concept  that  is  indispensable  regarding  the  food-health  relations.  Hence,  the  current
corporate  food  regime  limits  this  term.  Food  security  is  a  concept  that  determines  the  accessibility  of  healthy  food  to  all  the  members  in  a  society.  In
this  sense,  food  security  goes  beyond  the  food  safety  concept  and  defines  food  as  a  right  and  as  a  social  process.  However,  it  does  not  define  which
are  the  actors  that  has  the  right  to  participate  in  decision  making  processes.  Food  sovereignty  is  a  concept  that  puts  food  producers  and  consumers  at  the  hearth  of  the  decision  making  process  of  food  system.  In  this  sense,  food  safety  and  food  security  is  now  related  with  decision  making  and
becomes  a  much  more  holistic  approach.
Received  :  05.04.2019
Accepted  :  18.05.2019


Anahtar  Sözcükler  /  Keywords
TR: gıda,  gıda  güvenliği,  gıda  güvencesi,  gıda  egemenliği,  gıda  sistemi
EN: food,  food  safety,  food  security,  food  sovereignty,  food  regime