Dosya-Derleme
TÜRKİYE’DE  HALKIN  GIDA  HAREKETİ  !  SİYASAL  TEMSİLİ  MÜŞTEREKLEŞTİRMEK  VE
YABANCILAŞMAYI  AŞMAK

Public  Food  Movement  in  Turkey!  Commonizing  Political  Representation  and  Overcoming

Cilt 34, Sayı 5, Eylül-Ekim, 2019, Sayfa 356-368
Yazar
    Fevzi  ÖZLÜER
       Ekoloji  Kolektifi  Derneği(ORCID  No:  0000-0002-2779-1303)
 
Bu dosya indirilemez.
 

Özet   Summary
Gıdanın  halkçı  bir  politikanın  konusu  haline  gelmesinin  Türkiye’deki  40  yıllık  geçmişi  bu  yazının  konusudur.  Bu  tarih  aynı  zamanda  Türkiye’nin  serbest  piyasa  ekonomisi  ile  tanıştığı,  kolektif  ve  kişisel  hak  ve  özgürlüklerin  şirkeler  lehine  sınırlandırıldığı  bir  dönemdir.  Halkın  gıda  hareketi  bu  tarih  aralığında  3  dönemde  anlaşılmaya  çalışılmıştır.  Birinci  dönem,  1980  darbesi  ardından  1999  yılına  kadar  süren  serbest
piyasalaştırma  sürecidir.  Bu  süreçte  ortaya  çıkan  hareketlerin  gıda  ve  çevre  sağlığı  eksenli  benimsedikleri  politikalar  bu  yazıda  betimlenmiştir.
İkinci  dönem  ise  1999  yılında  kabul  edilen  IMF  ve  ortak  tarım  politikalarından  2012  yılındaki  Bütünşehir  Yasası’na  kadar  ki  dönemdir.  Bu  döneme  karakterini  veren  ise  gıda  üreticisi,  kullanıcısı  ve  denetleyicisi  toplum  kesimlerinin  üretim  ve  yönetimdeki  temsil  araçlarının
ortadan  kaldırılması;  kurumsal,  yönetsel  ve  örgütsel  açıdan  gıda  üzerinde  şirketlerin  tam  kontrolünün  devreye  sokulması,  gıda  sistemeleri
üzerindeki  şirket  mülkiyeti  düzeninin  yasal  araçlarla  devlet  ve  halk  lehine  bozularak  otoriter  bir  sistemin  kurulmasıdır.  Bu  dönemde  ortaya
çıkan  hareketlerin  de  gıdanın  üretim  ve  yönetim  problemlerine  odaklanarak,  özellikle  tohum  ve  GDO  konusunda  hak  temelli  geliştirdikleri
politikalar  incelenmiştir.  Üçüncü  dönem  ise  bu  otoriter  dönem  içinde,  üretimde  ve  yönetimde  temsil  yollarının  tıkanmasına  bir  tepki  olarak
ortaya  çıkan  Gezi  Hareketi  sonrasında  ortaya  çıkan  gıda  hareketleridir.  Bu  dönemde  şirketlerin  kamu  yönetimini  belirler  olması  karşısında
dayanışma  ekonomisi  temelli,  ortaya  çıkan  hareketlerin  niteliği  betimlenecektir.
Geliş  Tarihi    :  08.08.2019
Kabul  Tarihi:  26.09.2019
  40  years  of  history  of  food  becoming  subject  matter  of  a  populist  policy  in  Turkey  is  the  subject  of  this  article.  This  history  is  also  a  time  period  in  which,  Turkey  has  got  familiarized  with  the  free  market  economy  and  the  collective  and  individual  rights  and  liberties  which  have  been  restricted  in  favour  of  companies.  The  public  food  movement  at  this  time  period  has  been  tried  to  be  understood  within  3  eras.  The  first  era  has  been  the  free  marketization  process  which  has  started  after  the  coup  of  1980  and  continued  until  1999.  The  food  and  environmental  health  based  policies  which  have  been  adopted  by  the  movements  arising  during  this  process  have  been  described  in  this  article.  The  second  era  has  been  the  period  which
has  begun  with  the  IMF  and  common  agriculture  policy  which  had  been  acknowledged  in  1999  continued  until  the  Law  on  Unitary  Cities  which
have  been  emerged  in  2012.  The  facts  that  characterize  this  era  are;  the  elimination  of  representation  means  of  community  segments  constituting
of  food  producers,  consumers  and  controllers  in  production  and  management,  enabling  full  control  of  companies  on  food,  in  terms  of  corporate,managerial  and  organizational  aspects  and  establishment  of  an  authoritarian  system  by  breaking  the  order  of  company  ownership  over  food
systems  with  legal  means  in  favour  of  the  state  and  the  public.  By  focusing  on  food  production  and  management  problems,  the  right  based
developed  policies  of  the  movements  emerged  in  this  era,  especially  on  seed  and  GMO,  have  been  examined.  The  food  movements  which  have
emerged  after  Gezi  Movement,  as  a  reaction  to  the  occluding  of  representation  paths  in  production  and  management,  within  this  authoritarian
period  have  constituted  the  third  era.  In  this  period,  in  respect  of  the  fact  that  companies  determine  public  administration,  the  nature  of  the
emerging  movements  based  on  solidarity  economy  shall  be  described.  The  article  mainly  aims  to  reveal  the  40-year  track  of  the  food  movement.
Received  :  08.08.2019
Accepted  :  26.09.2019


Anahtar  Sözcükler  /  Keywords
TR: gıda  krizi,  ekolojik  kriz,  çitleme,  siyasal  temsil,  müşterekleştirme
EN: food  crisis,  ecological  crisis,  enclosure  movement,  political  representation,  commonize