MAKALE ARTICLE

Türkiye’de tıp alanında kamudaki uzmanlık eğitimi, Yüksek Öğretim Kurulu’na bağlı tıp fakülteleri ile Sağlık Bakanlığı’na bağlı eğitim ve araştırma hastaneleri tarafından yürütülmektedir. Bu çalışma, 2003 yılında hayata geçirilen Sağlıkta Dönüşüm Programı (SDP) kapsamında kamu hastanelerinin neoliberal yönetim anlayışıyla yeniden yapılandırılmasının, tıpta uzmanlık eğitimi üzerindeki olumsuz etkilerini incelemektedir. Araştırma, Süreyyapaşa Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim ve Araştırma Hastanesi’nin yirmi yılı aşkın süreyi kapsayan deneyimini temel alarak, dönüşüm öncesi ve sonrası dönemleri karşılaştırmalı olarak analiz etmektedir. Uzmanlık eğitimi programı; akademik, mesleki ve bilimsel özerklik boyutları üzerinden değerlendirilmiş olup, eğitim standartlarının hastanenin yapısal ve idari dönüşümüyle doğrudan ilişkili olduğu ortaya konulmuştur. Bu çerçevede çalışma, sağlık politikalarının makro düzeydeki yönelimlerinin, eğitim ortamındaki mikro düzey yansımalarını anlamayı amaçlamaktadır. Sağlıkta Dönüşüm Programı’nın en belirgin etkilerinden birisi, klinik şefliklerin göreli özerkliğinin ortadan kalkması, ekip sürekliliğinin ve ekol oluşumunun zayıflamasıyla birlikte idari otoritenin (başhekimlik) güçlenmesidir. Bunun yanı sıra; ekip aidiyetinin dağılması, ortak öğrenme ve tartışma kültürünün zayıflaması, eğitim etkinliklerinin mesai saatleri dışına itilmesi ve asistanların holistik hasta takibi yerine parçalı, hız odaklı poliklinik işlemi ve işlem odaklı hizmet sunumuna yönlendirilmesi gibi değişimler kamu hastanelerindeki dönüşüm sürecinin uzmanlık eğitimi üzerinde yarattığı başlıca tahribatlar olarak tespit edilmiştir.

 In Türkiye, specialist training in the field of medicine in the public sector is conducted by medical faculties affiliated with the Council of Higher Education (YÖK) and by training and research hospitals affiliated with the Ministry of Health. This study examines the negative impacts of the restructuring of public hospitals under a neoliberal management approach within the framework of the Health Transformation Program (HTP), which was launched in 2003, on specialty training in medicine. The research is based on the more than twenty-year experience of Süreyyapaşa Chest Diseases and Thoracic Surgery Training and Research Hospital, and comparatively analyzes the periods before and after the transformation. The specialty training program has been evaluated in terms of academic, professional, and scientific autonomy dimensions, revealing that educational standards are directly related to the hospital’s structural and administrative transformation. In this context, the study aims to understand the micro-level reflections in the training environment of macro-level orientations in health policies. One of the most prominent effects of the Health Transformation Program has been the elimination of the relative autonomy of clinical chief positions, accompanied by a weakening of team continuity and the formation of schools of thought, alongside the strengthening of administrative authority (chief physician). In addition, changes such as the dissolution of team belonging, the weakening of a shared learning and discussion culture, the relegation of educational activities outside regular working hours, and the redirection of residents from holistic patient follow-up to fragmented, speed-oriented outpatient procedures and procedure-focused service delivery have been identified as the main damages created by the transformation process in public hospitals on specialty training.