Yazar
Dilek ASLAN
Prof.Dr., Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Halk Sağlığı Yeterlik Kurulu Başkanı (ORCID No:0000-0002-4053-2517 )

Özet

  •  Tıpta uzmanlık eğitiminin amacının etkili sağlık hizmeti sunabilmek için gerekli yetkinliklerin, doğru tutum ve davranışların, temel araştırma bilgilerinin ve yönetim becerilerinin kazanılması için klinik, teorik ve pratik eğitim sunmaktır. Tıpta uzmanlık eğitiminde bahsi geçen konularda uzmanlık öğrencileri arasındaki standardı sağlayabilmek için kamu ve/veya meslek örgütü çalışmaları kapsamında yeterlik kurullarının da olduğu farklı oluşumlar mevcuttur. Dünya’da sağlık sorunlarının içerik ve sıklık açısından değişimi tıpta uzmanlık eğitimini etkilemiş ve eğitim süreçlerinin gözden geçirilme gereksinimini ortaya çıkarmıştır. Bu makalede, Türkiye’de yeterlik kurullarının önemi ve geleceğe dair öneriler tıpta uzmanlık eğitimi ile ilgili temel bilgilere ve tarihsel sürece yer verilerek sunulmuştur. Özetle; Türkiye’de ana ve yan dal uzmanlık eğitimlerinde yeterlik kurulları Türk Tabipleri Birliği ile koordineli olarak 2004 yılından bu yana aktif olarak çalışmalar yapmaktadırlar. Bununla birlikte, ana ve yan dal yeterlik kurullarının kamusal sağlık sistemi içinde resmi olarak “tanınmasına” olanak sağlayacak bir modele gereksinim vardır.   

Summary

  • The purpose of medical specialty training is to provide clinical, theoretical, and practical education to help residents acquire the competencies, attitudes, and behaviors; fundamental research knowledge; and management skills necessary to deliver effective healthcare services. To ensure a consistent standard among residents in the areas covered by the training, various bodies—including certification boards—operate within the framework of public and/or professional organization initiatives. Changes in the content and the prevalence of global health issues have influenced medical specialty training and highlighted the need to review educational processes. This article presents the critical role of competency boards in Türkiye and future suggestions along with basic information and a historical overview of medical specialty training. In brief, competency boards for specialty and subspecialty training have been actively working in coordination with the Turkish Medical Association since 2004 in Türkiye. However, there is a need for a model that will facilitate the official recognition of specialty and subspecialty competency boards within the health system.        

Anahtar Sözcükler / Keywords

  • TR: Tıpta uzmanlık eğitimi; Yeterlik; Yeterlik kurulu.
    EN: Medical specialty education; Competency; Board.

Dipnot / Footnote

  • 1 competency 2 proficiency 3 The Accreditation Council for Continuing Medical Education 4 European Union of Medical Specialists 5 European Training Requirements 6 Council of European Specialist Medical Assessment

Kaynaklar / References

  • ACCME- The Accreditation Council for Continuing Medical Education (2026). Erişim Tarihi 28 Haziran 2026, https://accme.org/about-accme/ Akyol, U. (2002) Tarihçe. Erişim Tarihi 28 Haziran 2026, https://www.ttb.org.tr/udek/menu_goster.php?Id=146 Aslan, D., Sayek, İ (2020) We Need to Rethink on Medical Education for Pandemic Preparedness: Lessons Learnt From COVID-19. Balkan Med J. 2020 Jun 1;37(4):178-179. Cassel, C.K., Holmboe, E.S. (2008) Professionalism and accountability: the role of specialty board certification. Trans Am Clin Climatol Assoc, 119:295-303; discussion 303-4. Ceyhun Peker, A.G., Deryal, G.N., Sarıca Çevik, H., Ungan, M. (2005) Empowering medical residency training: a comparative analysis for understanding outpatient clinic demand and training needs. BMC Med Educ, 27;25(1):454. CESMA, Council of European Specialist Medical Assessment (2026) Erişim Tarihi 28 Haziran 2026, https://www.uems.eu/cesma-appraisals Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi. 10/7/2018 – 30474 Resmi Gazete, Karar 1. Madde 369. Erişim Tarihi 28 Haziran 2026, https://www.mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/19.5.1.pdf Çete, Y., Kınay, M. (2006). Ulusal Yeterlik Kurulu (UYEK) Tarihçesi. Türk Tabipleri Birliği Ulusal Yeterlik Kurulu. Tıpta Uzmanlık Eğitiminde Rehber El Kitabı içinde (Çete Y, Kınay M Editörler). TTB Yayınları, Birinci baskı, Kasım 2006, Ankara (ISBN 975-6984-89-9) Erişim Tarihi 28 Haziran 2026, https://ttb.org.tr/kutuphane/udek_ulusal_yeterlik.pdf ETRs for high quality training (2026) Erişim Tarihi 28 Haziran 2026, https://www.uems.eu/european-training-requirements European Union of Medical Specialists (UEMS) Erişim Tarihi 28 Haziran 2026, https://www.uems.eu/ Imielski, B. (2020). The detrimental effect of COVID-19 on subspecialty medical education. Surgery, 168(2):218-219. Odabaşı, O. (Haziran 2022). Türk Tabipleri Birliği Tıpta Uzmanlık Yeterlik Kurulları. TTB-UDEK Bülteni, pp 26-43. Erişim Tarihi 28 Haziran 2026, https://hemtuyek.org/wp-content/uploads/2023/01/udek_haziran_2022.pdf Özyurt, A. (2006). Tıpta Uzmanlık Tüzüğü Süreci Cumhuriyet Dönemi Tüzüklerinin Kısa Tarihi. Türk Tabipleri Birliği Ulusal Yeterlik Kurulu. Tıpta Uzmanlık Eğitiminde Rehber El Kitabı içinde (Çete Y, Kınay M Editörler). TTB Yayınları, Birinci baskı, Kasım 2006, Ankara (ISBN 975-6984-89-9) pp 75-84 Erişim Tarihi 28 Haziran 2026, https://ttb.org.tr/kutuphane/udek_ulusal_yeterlik.pdf Sayek, İ., Batı, H. (2017) Tıpta Uzmanlık Eğitimi Ulusal Standartları TTB UDEK yayınları, (ISBN 978-605-5867-47-8 ) Erişim Tarihi 28 Haziran 2026, https://www.ttb.org.tr/kutuphane/udekstandartlar.pdf T.C. Sağlık Bakanlığı, TUKMOS (2013). Erişim Tarihi 28 Haziran 2026, https://dosyamerkez.saglik.gov.tr/Eklenti/13066/0/tukmosmhk11pdf.pdf Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği. (Resmî Gazete Tarihi: 18.07.2009 Resmî Gazete Sayısı: 15153) Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği-3 Eylül 2022. Tıpta ve Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi Yönetmeliği (Resmî Gazete Tarihi: 03.09.2022 Resmî Gazete Sayısı: 31942) Tükel, R. (27 Ocak 2006) Yeterlik Kurullarının Oluşum ve Gelişim Süreci, Erişim Tarihi 28 Haziran 2026, https://psikiyatri.org.tr/612/yeterlik-kurullarinin-olusum-ve-gelisim-sureci Türk Tabipleri Birliği (2022a). Ana dallar. Erişim Tarihi 28 Haziran 2026, https://www.ttb.org.tr/udek/menu_goster.php?Id=136 Türk Tabipleri Birliği (2022b). Yan dallar. Erişim Tarihi 28 Haziran 2026, https://www.ttb.org.tr/udek/menu_goster.php?Id=137 TUYEK-Türk Tabipleri Birliği Tıpta Uzmanlık Yeterlik Kurulları Eşgüdüm Kurulunun Kuruluş ve Çalışma Yöntemi Hakkında Yönetmelik, 2020. Erişim Tarihi 28 Haziran 2026, https://www.ttb.org.tr/udek/makale_goster.php?Id=33 (tanımlar bölümü)

Geliş Tarihi / Received Date

  • 27.05.2026

Kabul Tarihi / Accepted Date

  • 10.06.2026